In de beste wedstrijd van het seizoen tot nu toe (voorzichtigheid is altijd op z’n plaats…) heeft Zorg en Zekerheid Leiden in het eerste duel van de finaleserie een mokerslag uitgedeeld aan Heroes Den Bosch. Natuurlijk was elke overwinning goed geweest voor een voorsprong van 1-0, maar de 112-87 eindstand van een wedstrijd, waarin ZZ Leiden 38 minuten heerste als een vorst, zal de komende dagen nog flink nadreunen in de Brabantse hoofdstad, waar dinsdag wedstrijd twee wordt gespeeld.

Den Bosch zal het dan moeten doen zonder Miha Lapornik. Vroeg in het derde kwart deelde de Sloveen een elleboog uit aan Worthy de Jong en werd door scheidsrechter Arnoud van Bochove naar de kleedkamer gestuurd. De tuchtcommissie van de NBB doet maandag uitspraak, maar het kan niet anders dan een schorsing van in elk geval één wedstrijd opleveren. Lapornik is met 16.5 punten gemiddeld de topscorer van Den Bosch.

Natuurlijk, ook een nederlaag met één puntje verschil had hetzelfde resultaat gehad voor de serie, maar je kunt als ploeg verliezen en je kunt verliezen. Den Bosch werd compleet van het parket in de Vijf Meihal gespeeld en kwam aanvallend alleen even goed door, toen ZZ Leiden terugviel in de laatste minuten van de eerste helft. Normaal zou de 11-0 run van de Bossche ploeg vertrouwen moeten geven voor het vervolg, maar koud uit de kleedkamer greep Leiden de 16-voudig landskampioen weer bij de keel. Den Bosch kon zich niet ontworstelen aan die wurggreep en keek moedeloos toe hoe het verschil opliep tot 33 punten aan het einde van het derde kwart.

De frustratie droop er vanaf bij de ploeg, die nog nooit een finalewedstrijd in de Vijf Meihal had verloren. Negen keer eerder stond deze confrontatie op het programma in een finaleserie, maar altijd trok Leiden aan het kortste eind. Zes keer al ging de finale om de titel tussen deze twee ploegen en zes keer zegevierde Den Bosch. Logisch dat er optimisme doorklonk vanuit het Brabantse. Maar in de financiële wereld is het al heel lang een vaste slogan: resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst. En bovendien: voor alles is een eerste keer. Een Leidse overwinning in eigen huis in een finalewedstrijd bijvoorbeeld. En wat voor een!

De werkelijk uitstekende wedstrijd tekende zich al vroeg af. Daarvoor hoefde je alleen maar te kijken naar het duel tussen Emmanuel Nzekwesi en Thomas van der Mars. Binnen drie minuten stonden er twee persoonlijke fouten achter de naam van de Bossche center en zes punten, waarvan vier uit vrije worpen, achter die van de Leidse MVP van de DBL.

Heel lang werd ZZ Leiden geafficheerd als een ploeg die het van de aanval moest hebben en verdedigend te kort kwam. En inderdaad werden er nogal wat wedstrijden gewonnen door gewoon veel te scoren. Maar de laatste wedstrijden bewijst de ploeg wel degelijk te kunnen verdedigen. Landstede Zwolle ervaarde dat in de laatste wedstrijd van de halve finale en Den Bosch weet dat nu ook. Als een terriër beet Nzekwesi zich vast in Van der Mars of diens plaatsvervanger, hield Worthy de Jong de schotkansen van Lapornik beperkt en was Marijn Ververs de baas over de talentvolle spelverdeler Boy van Vliet. Daardoor moest Demario Mayfield, een van de beste spelers in de DBL, het grotendeels in zijn eentje doen.

Dat deed hij vooral van afstand. Noodgedwongen omdat de lange mannen onder het bord nauwelijks bereikbaar waren. Daar zat de zaak dicht en de cipier Nzekwesi bewaakte met uiteraard Worthy de Jong, Michael Finke en Nick King de poort. Dat verliep perfect, ook omdat Den Bosch in een (te) laag tempo speelde. In tegenstelling tot ZZ Leiden dat voortdurend naar de hoogste versnelling schakelde. Daarbij kwam dat scoren geen enkel probleem was. De driepunters vielen als rijpe appels en bovendien tegen liefst 65 procent met vijf op vijf van Riley LaChance, vier op vier van Michael Finke en drie op vijf van Luuk van Bree.

Vooral een paar van LaChance maakten zeer veel indruk. Voor de 78-50 wachtte hij tot de laatste tel van de 24-seconden en voor de eindstand van het derde kwart schoot hij ijzig kalm raak in het slotsignaal.

Met de 90-57, waarmee het derde kwart werd afgesloten, was in feite de wedstrijd voorbij. Den Bosch wist dat er geen redden meer aan was en Leiden vond het halverwege het vierde kwart bij 108-76 ook wel genoeg. Aan beide kanten stroomde de bank leeg om de belangrijkste spelers een beetje te sparen voor het vervolg van de zware serie. Bij ZZ Leiden werden de laatste minuten volgespeeld door de jeugdspeler, samen met Luuk van Bree. Het was Troy Koehler die met een lekkere dunk de eindstand op het bord zette: 112-87. Een uitslag die om tal van redenen de geschiedenisboeken van het Leidse basketbal in gaat.

De eclatante overwinning betekende dat de recordboeken van ZZ Leiden (sinds 2007) op diverse plekken aangepast moeten worden.
112 punten is de hoogste play-off-score ooit. Dat was 107 in 2011 tegen Groningen.
In die wedstrijd viel ook het grootste kwart-verschil te noteren: 34. Nu was dat 33…
15 rake driepunters is een record. Dat was 13 in 2017 tegen Zwolle.
25 punten verschil is het grootste in een finalewedstrijd van ZZ Leiden.
30 assists is een play-off-record. Dat was 27 in 2019 tegen Rotterdam.

Zorg en Zekerheid Leiden – Heroes Den Bosch 112-87 (32-13, 25-29, 33-15 en 22-30).
Scores ZZ Leiden:  Michael Finke 23 (4/4 driepunters), Riley LaChance 23 (5/5 driepunters en 5 assists), Emmanuel Nzekwesi 19 (9/10 vrije worpen), Worthy de Jong 15 (5 assists), Luuk van Bree (3/5 driepunters), Giddy Potts 8 (4 assists), Marijn Ververs 7, Nick King 4, Troy Koehler 2, Jamayro de Windt 1 en Mees van ’t Hoff 1.
Topscorers Den Bosch: Demario Mayfield 19 (8 rebounds), Jacori Payne 14 en Jonathan Williams 14.

Tekst: Jan van der Nat
Op de foto van Jan van der Lubbe: Riley LaChance legt aan voor een van zijn vijf driepunters.