ZZ Leiden

Op 23 september 1958 richtte Ton Kallenberg, gymleraar van het Bonaventura Lyceum in Leiden, de basketballclub Bona Stars op. In 1967 betrad Leiden de eredivisie. In eerste instantie legde Leiden het nog af tegen de grote clubs uit Amsterdam en Haarlem, maar onder de naam Mercasol Leiden bereikte de club de top van Nederland. Toen Parker hoofdsponsor werd in het seizoen 1977-1978 won Leiden voor het eerst de nationale titel. In de finale van de play-offs werd het Delftse Punch verslagen.

In de jaren erna groeide het basketball in Leiden, maar de landstitel werd nooit meer behaald. In april 1979 speelde Leiden in de Groenoordhallen tegen EBBC Den Bosch voor 11.000 toeschouwers, wat nog altijd een nationaal record is. In 1983 werd onder de naam Elmex Leiden de Haarlem Basketball Week gewonnen. Een seizoen nadat Elmex was gestopt als hoofdsponsor moest Leiden zich in 1986 uit de eredivisie terugtrekken. Daarna kwam Leiden nog vijf jaar uit in de promotiedivisie.

De kop uit het Leidsch Dagblad van 17 februari 2006 is legendarisch geworden. Een dag eerder was de terugkeer van het Leidse basketball aan de top van Nederland aangekondigd. ‘In vijf jaar Nederlands kampioen’, stond er boven het artikel. Maar de onderkop zou als een soort geuzenslogan de historie ingaan: ‘Geen coach, geen team, geen hoofdsponsor en geen hal: maar wel eredivisiebasketbal in september’.

Onder het genot van een drankje wordt dit artikel nog regelmatig naar boven gehaald. We staan nu aan de vooravond van het tiende jaar na de heroprichting van het topbasketbal in Leiden, waar ooit Parker en later Elmex furore maakten. In de afgelopen negen jaar zijn twee landskampioenschappen behaald, is twee keer de beker gewonnen en is ook de SuperCup twee keer in de wacht gesleept.

2006-2007
Je moet als beginnend team aan de top je plaats weten. Er wordt dan ook van een rustige start uitgegaan. Een beetje aftasten en met Zorg en Zekerheid als hoofdsponsor vooral de organisatie opbouwen, want zonder stevig fundament kun je geen gebouw neerzetten. Dat Zorg en Zekerheid Leiden in het eerste jaar, aan de hand van rookie-coach Ivo Boom, de play-offs haalt, is meegenomen, maar nooit de doelstelling. Het gaat om één (kansloos) rondje tegen EiffelTowers. Maar Leiden wint vijftien wedstrijden in het reguliere seizoen en proeft even aan de toekomst. En wat het belangrijkste is: de organisatie groeit en de businessclub krijgt meer en meer gestalte. Dat laatste is de grote doelstelling, want het verleden heeft immers bewezen dat het teren op de zak van één grote sponsor onverantwoorde risico’s inhoudt.

2007-2008
Stapjes maken. Dat is het uitgangspunt voor het tweede seizoen. Eigenlijk is dit het jaar, waarin voor de eerste keer moet worden deelgenomen aan de play-offs. Maar dat pakt anders uit. Na een goede start met twee overwinningen, volgt een serie van tien nederlagen en coach Ivo Boom weet dat het vanaf dan krabben en bijten zal zijn om de doelstelling te halen. Er volgt op die slechte serie wel herstel met negen overwinningen op dertien wedstrijden, maar de achtste plek blijft buiten bereik en Zorg en Zekerheid Leiden kijkt toe als de beste acht van Nederland aan de play-offs beginnen. Het bekeravontuur blijft beperkt tot één wedstrijd tegen EiffelTowers.

2008-2009
Het derde seizoen begint voor Zorg en Zekerheid Leiden dramatisch. De openingszege tegen Landstede Zwolle wordt gevolgd door een serie van negen nederlagen. Dan treedt een ongeschreven sportwet in werking. Coach Ivo Boom wordt bedankt voor zijn bewezen diensten en vervangen door routinier Toon van Helfteren, in de jaren tachtig nog als speler uitkomend voor Leiden. Hoewel de lange Delftenaar natuurlijk niet over een team beschikt, dat hij mede heeft kunnen samenstellen, gaat het een stuk beter met de ploeg. Een ‘winning record’ zit er voor Van Helfteren nog niet in, maar de play-offs worden gehaald. Amsterdam is daarin de tegenstander. Een brug te ver, maar Zorg en Zekerheid Leiden weert zich goed met kleine nederlagen van zes en vier punten verschil. In de beker is het tegen Weert in één wedstrijd andermaal over en uit.

2009-2010
De organisatie staat inmiddels als een huis. Er is in het aanpalende ‘zwembadgebouw’ inmiddels een fraaie businessruimte gebouwd. De HomeTown Lounge is een visitekaartje, dat de club vol trots mag tonen. Het is er steevast voor en na de wedstrijden bomvol, want steeds meer bedrijven in Leiden en omgeving verbinden zich aan Zorg en Zekerheid Leiden. Op dat punt zit men aan de top van het Nederlandse basketbal. Een prachtig succes natuurlijk, maar je wordt nu eenmaal als sportorganisatie afgerekend op sportieve prestaties. Die zullen in het vierde seizoen parallel lopen aan de zakelijke successen. Hét hoogtepunt van het seizoen is het veroveren van de nationale beker via de Final Four in Almere met overwinningen op de latere kampioen GasTerra Flames en Amsterdam. In de play-offs wordt Magixx Nijmegen overtuigend opzij gezet en eindigt het seizoen in de halve finales na een bloedstollende serie (2-3) tegen GasTerra Flames. Is dit de opmaat voor de realisatie van de kop uit het Leidsch Dagblad?

2010-2011
Ja dus! In de meest spectaculaire finalewedstrijd ooit verslaat Zorg en Zekerheid Leiden rivaal GasTerra Flames. Met dank aan De Friesland Aris, zal Toon van Helfteren later zeggen, want de Leeuwarder ploeg verslaat op de laatste speeldag van het reguliere seizoen de Groningse formatie, waardoor Zorg en Zekerheid Leiden eerste wordt en dus thuisvoordeel heeft in alle ronden van de play-offs. Dat blijkt uitermate belangrijk, want als Amsterdam en Magixx Nijmegen opzij zijn gezet, wacht – geheel volgens de theorie – GasTerra Flames. Dat moet dus in Leiden minimaal één keer winnen en die opgave blijkt te groot. Beide ploegen zijn in eigen hal niet te verslaan en uiteindelijk moet het allemaal gaan gebeuren op 29 mei. Dat wordt een historische dag, want Game 7 heeft drie (!) verlengingen nodig, voordat er een winnaar bekend is. Die winnaar heet Zorg en Zekerheid Leiden. De kop uit het LD van ruim vijf jaar geleden is bewaarheid geworden. Dat het halverwege het seizoen mis gaat in het bekertoernooi (er wordt direct verloren van Amsterdam) is dan al lang en breed vergeten.

2011-2012
Het seizoen als titelhouder begint voor Zorg en Zekerheid Leiden met een noviteit. Voor het eerst wordt er in de manneneredivisie, de Dutch Basketball League, gespeeld om de SuperCup. De traditie wordt geboren in Utrecht, in een eigenlijk niet echt geschikte hal. Maar ja, er hebben in de geschiedenis meer geboorten plaatsgevonden op ongeschikte plekken… GasTerra Flames, de bekerwinnaar, is de tegenstander en de grootste beker, die men kon vinden, gaat mee naar de Sleutelstad. De eerste prijs van het seizoen is binnen. Voor de EuroChallenge komt het Turkse Besiktas met NBA-ster Deron Williams op bezoek. Zorg en Zekerheid Leiden plaatst zich verrassend voor de tweede ronde na zeges op Göttingen (Dui) en Armia (Geo). Ook in de tweede ronde verrast Leiden met winst in Letland tegen Ventspils.

2012-2013
De SuperCup wordt voortaan gespeeld op het ‘homecourt’ van de kampioen. In Den Bosch dit keer dus, maar dat is voor Zorg en Zekerheid Leiden geen belemmering om de monsterbeker voor de tweede keer in de prijzenkast te zetten. Om financiële redenen wordt afgezien van deelname in de EuroChallenge. Zorg en Zekerheid Leiden richt zich op beker en competitie. De beker gaat dit keer aan de neus van Van Helfteren c.s. voorbij, maar helemaal aan het einde staat Zorg en Zekerheid Leiden toch weer met de belangrijkste prijs op het bordes van het Leidse stadhuis. Voor de tweede keer in drie jaar is de ploeg kampioen van Nederland. Dit keer via een ongekende reeks van drie ‘sweeps’ en dus zonder ook maar één nederlaag in de play-offs: 3-0 tegen Wijchen, 3-0 tegen Groningen en 4-0 tegen Leeuwarden in de finale. Een record dat in de huidige structuur nooit meer verbeterd kan worden.

2013-2014

Na een moeizame voorbereiding (met acht nederlagen op rij en geen enkele winstpartij) raakt Zorg en Zekerheid ook de SuperCup kwijt. In de Vijf Meihal is SPM Shoeters te sterk. Het is het begin van een zwaar seizoen. Ook in de EuroChallenge gaat het niet crescendo. In de openingswedstrijd tegen het Deense Bakken Bears wordt een ruime voorsprong weggegeven met als gevolg een nederlaag van één punt. Na drie nederlagen verrast Zorg en Zekerheid Leiden met een overwinning in Denemarken. Het sleutelduel tegen het Franse Cholet wordt verloren, waarna de laatste wedstrijd tegen Kataja Basket (Finland) gewonnen mag worden. Europees overwinteren is er voor Zorg en Zekerheid Leiden niet bij.

Vlak voor de winter stapt Yannick Franke over naar Challenge Sports Rotterdam en wordt de tegenvallende Jason Conrad ingeruild voor Kevin Thompson. Veel verschil maakt het niet. Dat moet komen van DeJuan Wright, maar hij raakt na drie wedstrijden geblesseerd. Zorg en Zekerheid Leiden begint langzaamaan wel beter te draaien en plaatst zich voor de bekerfinale. Wright keert terug en brengt de Leidse ploeg solo terug in de wedstrijd, maar de winst gaat naar GasTerra Flames.

In de competitie stelt Zorg en Zekerheid Leiden op de laatste speeldag tegen Landstede Basketbal de vierde plaats veilig. Datzelfde Landstede wordt in de eerste ronde van de play-offs met 2-1 verslagen. In de halve finale neemt Zorg en Zekerheid Leiden een verrassende 2-0 voorsprong tegen het in de competitie ongenaakbare GasTerra Flames. Nadat de Groningers hun thuiswedstrijd winnen, kan de Leidse ploeg het karwei thuis afmaken. Die dag wordt bekend dat de moeder van Mohamed Kherrazi onverwacht is overleden en dat de zo goed verdedigende forward er de rest van de serie niet meer bij is. De klap komt hard aan bij de selectie van Zorg en Zekerheid Leiden dat de vierde en vijfde wedstrijd niet meer weet te winnen. Na afloop van het seizoen verlengt hoofdsponsor Zorg en Zekerheid het contract met Leiden voor nog eens drie seizoenen.

2014-2015

Na meer dan vijf jaar heeft Zorg en Zekerheid Leiden afscheid genomen van Toon van Helfteren. De Belgische bondscoach Eddy Casteels wordt zijn opvolger. Josh Duinker, Sean Cunningham en de Amerikanen vertrekken ook. Vrij snel wordt de selectie aangevuld met Rogier Jansen (voor twee jaar), Jeroen van der List (voor één seizoen) en Floris Versteeg (voor twee jaar). Worthy de Jong tekent bij voor drie seizoenen, Mohamed Kherrazi en Kasper Averink worden aan ZZ Leiden gebonden voor twee jaar. Will Felder, Joe Willman en Dylon Cormier zijn de nieuwe Amerikanen. Vanuit de jeugd gaan Jan Driessen (17 jaar) en Adeola Morren (18 jaar) meedraaien. Tomas Breel en Bas Nelemans krijgen een nieuwe kans aangeboden van Casteels.

In Groningen slaagt Zorg en Zekerheid Leiden er niet in om de eerste prijs binnen te halen. Donar is in de strijd om de SuperCup te sterk. De Groningse formatie zou een plaaggeest voor Zorg en Zekerheid Leiden worden, want zowel in de halve finale van de beker als in de halve finale van de play-offs schakelt Donar de Leidse ploeg, die inmiddels versterkt is met Maurice Creek, uit. Het aanvallende en snelle spel van Zorg en Zekerheid Leiden vindt gretig aftrek bij de supporters. Zorg en Zekerheid Leiden ziet de toeschouwersaantallen over het hele seizoen met 30% toenemen. Lange tijd voert de ploeg de ranglijst aan, maar uiteindelijk eindigt Zorg en Zekerheid Leiden als tweede. In de play-offs lukt het Zorg en Zekerheid Leiden niet om de hindernis Donar te nemen.

2015-2016

Dankzij de doorlopende contracten hoeft er bij Zorg en Zekerheid Leiden niet veel te veranderen. Thomas Koenis komt over van Donar om Eddy Casteels een echte center te geven. Koenis tekent voor twee seizoenen bij. Jan Driessen zet zijn handtekening onder een contract dat hem voor twee jaar aan Zorg en Zekerheid Leiden verbindt waarbij de club een optie op nog eens twee jaar heeft. Als Amerikanen worden DeRonn Scott (een 1.96 meter lange guard) en Eric Stutz (een 2.03 lange forward/center) aangetrokken. Ook Jeroen van der List blijft bij Zorg en Zekerheid Leiden. Richard den Os, de laatste trainer van het eerste team voor de ZZ-periode inging, wordt aangesteld als assistent van Eddy Casteels.

Het Europese avontuur levert weinig succes op. In de groepsfase van de FIBA Europe Cup neemt Zorg en Zekerheid Leiden het op tegen Fraport Skyliners (Duitsland), Novo Mesto (Slovenië) en FC Porto (Portugal). Alle zes duels gaan verloren.

In de competitie is er meer succes, ondanks het feit dat de Amerikanen Scott en Stutz al snel te licht worden bevonden. Cashmere Wright en Marquise Simmons worden tijdens het seizoen als vervangers binnengehaald. In het bekertoernooi reikt Zorg en Zekerheid Leiden tot de finale. Ondanks een grote voorsprong tegen SPM Shoeters Den Bosch gaat de finale verloren. De laatste score van Mohamed Kherrazi valt net na het eindsignaal.

Op onderling resultaat met Landstede Basketbal wordt Zorg en Zekerheid Leiden naar de tweede plaats verwezen. Dit betekent dat de Leidse formatie opnieuw op Donar stuit. Ook dit keer gaat de serie met 4-2 naar de Groningse formatie.

2016-2017

Een nieuw seizoen, een nieuw geluid. Eddy Casteels is als coach vervangen door zijn landgenoot Paul Vervaeck. Naast Marquise Simmons, Kasper Averink en Jeroen van der List is ook Worthy de Jong vertrokken. De topscorer aller tijden van Zorg en Zekerheid Leiden is verhuisd naar Frankrijk waar hij op het één na hoogste niveau gaat spelen.

Thomas Koenis, Jan Driessen en Cashmere Wright hadden nog doorlopende contracten. Mohamed Kherrazi en Floris Versteeg tekenden voor twee seizoenen bij. Ook Rogier Jansen blijft nog een jaartje. Jessey Voorn is de grote Nederlandse vangst. De international tekende eveneens voor twee seizoenen. Daviyon Draper werd als tweede Amerikaan aan de selectie toegevoegd. Siem Willems, Leratho Biekman en Calvin Poulina kwamen vorig seizoen al even in actie voor de hoofdmacht en gaan dit seizoen volop meedraaien. Dat geldt ook voor ‘eigen kweek’ Marijn Ververs en de bij Lokomotief opgeleide Rens Butter. Met dit gezelschap begint Zorg en Zekerheid Leiden aan het elfde seizoen.

De eerste tegenslag volgt al na drie wedstrijden. Cashmere Wright raakt ernstig geblesseerd en keert terug naar de Verenigde Staten. Enkele weken later wordt Jonathan Michael Lee als vervanger aangetrokken. Tijdens de winterstop wordt Leigh Enobakhare uit België gehaald om Koenis onder de borden te ondersteunen. Aan het eind van het seizoen komt Zorg en Zekerheid Leiden twee punten te kort om Landstede Basketbal van de tweede plaats te verdringen. In het bekertoernooi werd de Leidse formatie uitgeschakeld door Donar.

In de play-offs verraste Apollo Amsterdam door de eerste wedstrijd in Leiden te winnen. Zorg en Zekerheid Leiden herstelde zich en won de serie met 2-1. In de halve finale vond de krachtmeting met Landstede Basketbal plaats. Een bizarre serie waarin beide ploegen de eerste wedstrijd on the road wisten te winnen. Uiteindelijk moest Zorg en Zekerheid Leiden zich na zeven spannende wedstrijden gewonnen geven.

Logo ZZ Leiden

PRIJZENKAST

Nederlands kampioen
1978, 2011, 2013.

Bekerwinnaar
2010, 2012

Supercup
2011, 2012

CONTACT

Sporthal
Vijf Meihal
Boshuizerlaan 3
Leiden

Postadres
Zorg en Zekerheid Leiden Basketball
Postbus 1065
2302 BB Leiden

Kantoor
Zorg en Zekerheid Leiden Basketball
Boshuizerlaan 1
2321 SG Leiden

E-mail
info@eredivisiebasketballleiden.nl

Website
www.eredivisiebasketballleiden.nl